Energieprijzen vandaag: actuele stroom- en gasprijzen uitgelegd
Wat kosten stroom en gas vandaag? Op deze pagina vind je de actuele energieprijzen van de EPEX- en TTF-beurzen, plus uitleg over hoe deze prijzen tot stand komen en wat ze betekenen voor jouw energierekening.
Actuele stroomprijzen per uur
De stroomprijs in Nederland wordt elk uur bepaald op de EPEX SPOT-beurs. Vandaag varieren de prijzen typisch tussen €0,05 en €0,25 per kWh exclusief belastingen, afhankelijk van vraag en aanbod. s Ochtends vroeg (05:00-07:00) zijn prijzen laag omdat de vraag beperkt is. Rond 08:00-09:00 stijgen ze wanneer Nederland wakker wordt en bedrijven opstarten. Overdag (10:00-16:00) hangen prijzen sterk af van zonne-energie: veel zon betekent lage prijzen, bewolkt weer hogere. De piek is typisch tussen 17:00-20:00 wanneer huishoudens koken en verwarmen terwijl zonne-energie wegvalt. s Avonds dalen prijzen weer en s nachts (23:00-06:00) zijn ze het laagst. Bij dynamische contracten volg je deze uurprijzen, bij vast of variabel betaal je een gemiddelde prijs ongeacht het tijdstip.
Actuele gasprijzen
De gasprijs in Nederland wordt bepaald op de TTF-beurs (Title Transfer Facility), de belangrijkste Europese gasbeurs. In tegenstelling tot stroom varieert de gasprijs niet per uur maar per dag of maand. De TTF-prijs ligt momenteel rond €0,35-0,50 per m³ exclusief belastingen. Met energiebelasting (€0,60/m³), netbeheerkosten en BTW komt de consumentenprijs op €1,20-1,50 per m³. Gasprijzen zijn seizoensgebonden: in de winter is de vraag hoger door verwarming, waardoor prijzen stijgen. In de zomer, wanneer gasopslagen worden gevuld, zijn prijzen vaak lager. De gasprijs is ook sterk afhankelijk van geopolitieke factoren, LNG-importen en de vulgraad van Europese gasopslagen. De meeste energiecontracten hanteren een vaste of variabele gasprijs die niet per uur schommelt zoals stroom.
Hoe worden energieprijzen bepaald?
Energieprijzen ontstaan op handelsbeurzen waar vraag en aanbod samenkomen. Voor stroom is dit de EPEX SPOT, waar elke dag rond 13:00 de prijzen voor de volgende dag worden vastgesteld via een veiling. Producenten (windparken, gascentrales, kerncentrales) bieden hun stroom aan tegen een vraagprijs, terwijl leveranciers bieden voor de hoeveelheid die ze nodig hebben. De marktprijs is waar vraag en aanbod elkaar ontmoeten. Factoren die de prijs beinvloeden: windsterkte (veel wind = goedkope windstroom = lagere prijzen), zonintensiteit, temperatuur (koude = meer verwarming = hogere vraag), gasprijs (gascentrales bepalen vaak de piekprijs), CO2-prijs (emissierechten die fossiele centrales moeten kopen), en interconnectie met buurlanden. In 2022 stegen prijzen tot recordhoogte door de gascrisis, sindsdien zijn ze gedaald naar meer normale niveaus.
Wat betaal je bovenop de beursprijs?
De beursprijs is slechts een deel van wat je als consument betaalt. Bovenop de groothandelsprijs komen: de opslag van je leverancier (€0,02-0,08/kWh) voor hun marge, administratie en risico. Dan de energiebelasting: €0,12/kWh voor stroom en €0,60/m³ voor gas in 2025. De ODE-heffing (Opslag Duurzame Energie) is inbegrepen in de energiebelasting. Netbeheerkosten (circa €400-500 per jaar) worden doorberekend door je leverancier en dekken transport en onderhoud van het net. Tot slot komt er 21% BTW over alle componenten. Als voorbeeld: bij een beursprijs van €0,08/kWh betaal je uiteindelijk circa €0,08 + €0,04 opslag + €0,12 belasting = €0,24 exclusief BTW, ofwel €0,29 inclusief BTW. Dit verklaart waarom de consumentenprijs zo veel hoger is dan de beursprijs.
Historische prijsontwikkeling
Om de huidige prijzen te begrijpen, is context belangrijk. In 2020-2021 lag de gemiddelde EPEX-dagprijs rond €0,04-0,06/kWh, historisch laag door corona en lage vraag. In 2022 explodeerden prijzen door de Russische inval in Oekraine en gasleveringsproblemen tot gemiddeld €0,20-0,30/kWh, met pieken tot €0,70/kWh. Het prijsplafond van de overheid (€0,40/kWh stroom, €1,45/m³ gas) gold in 2023. In 2024-2025 normaliseerden prijzen naar €0,08-0,15/kWh gemiddeld, hoger dan voor de crisis maar substantieel lager dan de piek. De gasprijs volgde een vergelijkbaar patroon: van €0,20/m³ in 2020 naar €2+/m³ in augustus 2022, terug naar €0,40-0,60/m³ nu. Deze volatiliteit onderstreept het belang van contractkeuze: vast beschermt bij stijging, dynamisch profiteert van daling.
Prijsverwachting komende periode
Energieprijzen voorspellen is lastig door de vele factoren, maar experts verwachten voor 2025-2026 relatief stabiele prijzen met seizoensfluctuaties. De winter zal duurder zijn dan de zomer door hogere gas- en stroomvraag. Op langere termijn zal de energietransitie (meer wind, zon, batterijen) leiden tot lagere gemiddelde prijzen maar grotere schommelingen per uur. Dit maakt dynamische contracten aantrekkelijker voor flexibele huishoudens. Geopolitieke risicos (escalatie Oekraine, LNG-beperkingen) kunnen prijzen plotseling verhogen. De Nederlandse overheid houdt voorlopig geen prijsplafond meer aan, dus consumenten dragen weer volledig prijsrisico. WattyEnergie adviseert: bij onzekerheid over prijzen kies je vast voor zekerheid, bij verwachte daling of flexibiliteit kies je dynamisch of variabel.
Impact op je energierekening
Hoe vertalen beursprijzen naar je maandelijkse rekening? Bij een vast contract merk je niets van dagelijkse prijsschommelingen: je tarief is vooraf vastgelegd. Bij variabel wordt je tarief periodiek (maandelijks of per kwartaal) aangepast aan gemiddelde marktprijzen, met vertraging. Bij dynamisch betaal je per uur de werkelijke beursprijs. Een gemiddeld huishouden verbruikt circa 10 kWh stroom en 3,3 m³ gas per dag. Bij dynamisch kan je stroomkostendeel op een goedkope dag (gemiddeld €0,15/kWh) €1,50 zijn, terwijl het op een dure winterdag (€0,35/kWh) €3,50 kan worden. Over een heel jaar middelen deze extremen uit, maar je maandrekening kan varieren. WattyEnergie toont bij je vergelijking de geschatte jaarkosten op basis van actuele prijzen en je verbruik.
Slim inspelen op prijzen vandaag
Als je een dynamisch contract hebt, kun je vandaag slim inspelen op de uurprijzen. Check de app van je leverancier voor de prijzen per uur. Plan energieverslindende activiteiten (wassen, drogen, EV laden, vaatwasser) op de goedkoopste uren: vaak s nachts (02:00-06:00) of midden op de dag bij veel zon. Vermijd piekuren (17:00-20:00) voor groot verbruik. Heb je zonnepanelen? Verbruik zoveel mogelijk direct wanneer de zon schijnt, zodat je minder dure avondstroom nodig hebt. Bij negatieve prijzen (zeldzaam maar ze komen voor) is het slim om extra te verbruiken: draai de wasmachine, laad je apparaten op. Met een thuisbatterij kun je goedkope stroom opslaan voor dure uren. Een slimme thermostaat kan verwarming iets eerder starten in goedkope uren zodat je minder nodig hebt tijdens de piek.